آپارتاید

از دانش ویکی
پرش به: ناوبری، جستجو

آپارتاید (به انگلیسی: Apartheid) سیستمی در آفریقای جنوبی بود که براساس نژاد و رنگ پوست افراد را از هم جدا می‌کرد. در سیستم آپارتاید قوانینی وجود داشت که افراد سفید پوست و سیاه پوستان را مجبور به زندگی و کار جدا از یکدیگر می‌کرد.

تابلویی برای جداسازی سفیدها و سیاهان در دوره آپارتاید

حتی اگر سفیدپوستان کمتری نسبت به سیاه‌پوستان وجود داشته باشد، قوانین آپارتاید اجازه می‌دهد سفیدها بر کشور حاکم شوند و قوانین را اجرا کنند.

تاریخچه آپارتاید

آپارتاید پس از پیروزی حزب ملی در انتخابات سال ۱۹۴۸ آفریقای جنوبی به قانون تبدیل شد. آن‌ها مناطق خاصی را فقط سفید و مناطق دیگر را فقط سیاه اعلام کردند. بسیاری از مردم از ابتدا به آپارتاید اعتراض کردند، اما حزب حاکم با زدن برچسب کمونیست به آن‌ها، آنان را به زندان می‌انداخت.

زندگی در شرایطی که آپارتاید حاکم بود برای سیاه پوستان عادلانه نبود. آن‌ها مجبور به زندگی در مناطق معین شده بودند و اجازه نداشتند رأی دهند یا بدون برگه مجوز به مناطق سفید پوستان وارد شوند. همچنین طبق قوانین آپارتاید افراد سیاه پوست و سفید پوست مجاز به ازدواج با یکدیگر نبودند. بسیاری از سیاهپوستان، آسیایی ها و دیگر افراد رنگین پوست مجبور شدند از خانه‌های خود به صورت اجباری خارج شوند. دولت همچنین مدارس را به دست گرفت و دانش آموزان سفید پوست و سیاه را از هم تفکیک کرد. در این شرایط سیاه‌پوستانی که قوانین را زیر پا می‌گذاشتند مجازات یا زندانی می‌شدند.

در دهه ۱۹۵۰ گروه‌های بسیاری برای اعتراض به آپارتاید تشکیل شد. برجسته‌ترین این گروهها کنگره ملی آفریقا (ANC) بود. در ابتدا اعتراضات ANC خشونت آمیز نبود، با این حال پس از اینکه ۶۹ معترض در قتل عام شارپویل (Sharpeville) در سال ۱۹۶۰ توسط پلیس کشته شدند، آن‌ها رویکرد نظامی‌تری در پیش گرفتند.

یکی از رهبران ANC یک وکیل به نام نلسون ماندلا بود. پس از قتل عام شرپویل، نلسون گروهی سازمان‌دهی و رهبری کرد. این گروه اقدامات نظامی علیه دولت انجا می‌دادند، از جمله اینکه ساختمان‌های دولتی را بمب‌گذاری می‌کردند. نلسون ماندلا در سال ۱۹۶۲ دستگیر شد و به زندان افتاد. او ۲۷ سال بعد را در زندان گذراند و در این مدت زندان او به سمبل مردم در برابر آپارتاید تبدیل شد.

نلسون ماندلا رهبر مبارزه برعلیه آپارتاید

پایان آپارتاید

در ۱۶ ژوئن سال ۱۹۷۶ هزاران دانش آموز دبیرستانی برای اعتراض به خیابان‌ها رفتند. این اعتراضات مسالمت آمیز آغاز شد اما با درگیری معترضین و پلیس خشونت بار شد. پلیس به دانش آموزان شلیک کرد و حداقل ۱۷۶ نفر کشته و هزاران نفر دیگر زخمی شدند. یکی از اولین کشته شدگان نوجوانی ۱۳ ساله به نام هکتور پترسون بود. هکتور از آن زمان به سمبل اصلی قیام تبدیل شد.

در دهه ۱۹۸۰ دولت‌های سراسر جهان برای پایان دادن به آپارتاید بر دولت افریقای جنوبی فشار آوردند. بسیاری از کشورها با اعمال تحریم‌های اقتصادی علیه آن‌ها، تجارت با آفریقای جنوبی را متوقف کردند. آپارتاید سرانجام در اوایل دهه ۱۹۹۰ به پایان رسید. نلسون ماندلا در سال ۱۹۹۰ از زندان آزاد شد و یک سال بعد، رئیس جمهور آفریقای جنوبی، فردریک ویلم دِ کلرک (Frederik Willem de Klerk)، سایر قوانین آپارتاید را لغو کرد و خواستار قانون اساسی جدید شد. در سال ۱۹۹۴، انتخابات جدیدی برگزار شد که در آن افراد با هر رنگ و نژادی می‌توانستند رای دهند. کنگره ملی آفریقا در انتخابات پیروز و نلسون ماندلا رئیس جمهور آفریقای جنوبی شد.