جوناس سالک

از دانش ویکی
پرش به: ناوبری، جستجو

جوناس سالک با نام کامل جوناس ادوارد سالک (Jonas Edward Salk) زاده ۲۸ اکتبر ۱۹۱۴ و درگذشته ۲۳ ژوئن ۱۹۹۵، پزشک و محقق آمریکایی و یکی از دانشمندان برجسته قرن بیستم است که واکسن فلج اطفال را کشف کرد.

Daneshwiki-Jonas-Salk.jpg

او در سال ۱۹۴۲ در دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه میشیگان، عضو گروهی بود که برای تهیه واکسن آنفولانزا تلاش می‌کردند. وی بعدها برای ساخت واکسن فلج اطفال تلاش‌های زیادی انجام داد و سرانجام در ۱۲ آوریل ۱۹۵۵ اولین واکس فلج اطفال توسط وی ساخته شد و در ایالات متحده آمریکا مورد استفاده قرار گرفت. از وی به دلیل اینکه امتیاز کشف فلج اطفال را ثبت نکرد و آن را به رایگان در اختیار جهانیان قرار داد تقدیر شده است.

زندگینامه جوناس سالک

جوناس سالک در ۲۸ اکتبر ۱۹۱۴ در خانواده‌ای یهودی در شهر نیویورک به دنیا آمد. خانواده وی بسیار فقیر بودند و پدرش در زمینه تولید پوشاک کار می‌کرد. تحصیلات در خانواده جوناس سالک بسیار مهم بود و به همین دلیل والدین وی فرزندانشان را تشویق به ادامه تحصیل کردند. پس از فارغ التحصیلی از دبیرستان، سالک وارد کالج سیتی نیویورک شد و در آنجا لیسانس علوم را کسب کرد. وی در سال ۱۹۳۹ مدرک دکترای خود را از دانشگاه نیویورک دریافت کرد.

سالک به مدت دو سال در بیمارستان مونت‌سینای مشغول به کار شد و سپس یک بورس تحصیلی از دانشگاه میشیگان بدست آورد، جایی که در آنجا با دکتر توماس فرانسیس جونیور آشنا شد و به مطالعه بر روی ویروس آنفولانزا پرداخت. سالک در سال ۱۹۴۷، رئیس آزمایشگاه تحقیقات ویروس در دانشگاه پیتسبورگ شد و تحقیقات‌اش در مورد فلج اطفال را آغاز کرد. در ۱۲ آوریل ۱۹۵۵ اولین واکسن فلج اطفال توسط سالک تهیه شد و مورد استفاده قرار گرفت. وی همچنین مؤسسه مطالعات زیست شناسی سالك را در سال ۱۹۶۳ تأسیس كرد.

سالك در سال ۱۹۹۵ در خانه خود در کالیفرنیا بر اثر نارسایی قلبی درگذشت. نام وی به عنوان یک دانشمند مورد احترام و سخت‌کوش در تاریخ علم ماندگار شد.

کشف واکسن فلج اطفال

در سال ۱۹۴۷، سالک رئیس آزمایشگاه تحقیقات ویروس در دانشگاه پیتسبورگ شد و تحقیقات خود را در مورد فلج اطفال شروع کرد. تا سال ۱۹۵۱، سالك مشخص كرده بود كه سه نوع ویروس فلج اطفال مجزا وجود دارد و نمونه اولیه این واکسن را تهیه کرده بود. در این واکسن از ویروس‌های فلج اطفال استفاده شده بود که در آزمایشگاه رشد کرده و سپس نابود شده بودند. آزمایش مقدماتی واکسن فلج اطفال در سال ۱۹۵۲ آغاز شد. آزمایش ملی طی دو سال آینده گسترش یافت و آن را به یکی از بزرگ‌ترین آزمایشات بالینی در تاریخ پزشکی تبدیل کرد. تقریباً ۱٫۸ میلیون کودک در مرحله آزمایش، واکسن دریافت کردند. در سال ۱۹۵۳، سالك واكسن را به خود، همسر و فرزندان‌اش تزریق كرد. تلاش‌های سالک توسط بنیاد ملی فلج کودکان و رئیس جمهور آن زمان آمریکا پشتیبانی می‌شد. وقتی واکسن برای استفاده عمومی در سال ۱۹۵۵ آماده شد، سالک به قهرمان ملی تبدیل شد. رئیس جمهور آیزنهاور در مراسمی که در باغ گل سرخ در کاخ سفید برگزار شد از سالک به صورت ویژه تقدیر کرد. وقتی از وی درباره دلیل ثبت نکردن امتیاز کشف واکسن فلج اطفال سوال شد پاسخ داد: مگر می‌شود خورشید را ثبت اختراع کرد؟

سالک در سال ۱۹۶۳ موسسه تحقیقاتی خود با عنوان مرکز مطالعات بیولوژیکی سالک را تاسیس کرد. در آنجا وی و سایر دانشمندان تلاش‌های خود را بر روی درمان بیماری‌هایی مانند مولتیپل اسکلروزیس یا ام‌اس و سرطان معطوف کردند. سالک تا سال ۱۹۷۵ به عنوان مدیر مرکز خدمت کرد و پس از آن مدیرعامل شد. سالک بعدها به مطالعه بر روی ویروس HIV و بیماری ایدز علاقمند شد.

زندگی شخصی جوناس سالک

سالک در سال ۱۹۳۹ تا ۱۹۶۸ با یک مددکار اجتماعی با نام دونا لیندسی ازدواج کرد. این زوج دارای سه پسربا نام‌های پیتر، دارل و جاناتان بودند. این دو در سال ۱۹۶۸ از یکدیگر جدا شدند و سالک در سال ۱۹۷۰ با هنرمندی به نام فرانسوا گیلوت ازدواج کرد، که پیش از سالک با پابلو پیکاسو رابطه عشقانه داشت.

منبع

  • biography.com
  • britannica.com