خودبیماری انگاری

از دانش ویکی
پرش به: ناوبری، جستجو

خودبیماری انگاری یا هیپوکندریازیس (Hypochondriasis) نوعی اختلال روانی است که در آن فرد فکر می‌کند به یک بیماری جسمی جدی مبتلا است یا علائم جسمی خود را به صورت نادرست یا اغراق آمیز تفسر می‌کند.

نقاشی مراقبت از بیمار اثر دومنیکو دی بارتولو در سال ۱۴۴۰

این مشغله فکری با بیماری حداقل شش ماه ادامه دارد و حتی با وجود نبود شواهد پزشکی مبنی بر بیماری فرد، بر عملکرد اجتماعی و شغلی فرد تاثیر می‌گذارد.

علائم خودبیماری انگاری

ویژگی اصلی خودبیماری انگاری یا هیپوکندریازیس ترس بیش از حد از داشتن یک بیماری جدی است. این ترس حتی وقتی معاینات پزشکی هیچ شواهدی از بیماری را نشان نمی‌دهند ادامه پیدا می‌کند. افراد مبتلا به هیپوکندریازیس اغلب می‌توانند تصدیق کنند که ترس آن‌ها غیر واقعی است و خودشان نیز بر غیرمنطقی بودن افکارشان آگاه‌اند، اما این باز هم اضطراب آن‌ها کاهش نمی‌یابد. برای اینکه فرد تشخیص این بیماری را دریافت کند باید نگرانی یا ترس از بیماری باعث ناراحتی زیادی در وی شود یا در توانایی فرد در انجام فعالیت‌های مهم مانند كار، فعالیت‌های مدرسه یا مسئولیت‌های خانوادگی و اجتماعی اختلال ایجاد كند.

در پنجمین ویرایش کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5) که توسط انجمن روانپزشکی آمریکا منتشر می‌شود و به طبقه‌بندی اختلالات روانی می‌پردازد، خودبیماری انگاری در طبقه اختلالات جسمانی شکل یا سوماتوفورم طبقه بندی شده است. با این حال برخی از کارشناسان معتقدند که خودبیماری یا هیپوکندریازیس بسیاری از ویژگی‌های اختلال وسواس را نشان می‌دهد و باید در طبقه اختلالات اضطرابی قرار گیرد.

ممکن است ترس فرد مبتلا به خودبیماری انگاری یا هیپوکندریازیس بر احتمال ابتلا به یک بیماری واحد متمرکز شود ، اما بیشتر اوقات فرد فکر می‌کند به تعدادی بیماری مختلف مبتلا است. تمرکز ترس‌ها ممکن است با گذشت زمان تغییر کند زیرا فرد متوجه یک علامت جدید می‌شود یا از یک بیماری ناآشنا مطلع می‌شود. به نظر می‌رسد که این ترس‌ها در پاسخ به ناهنجاری‌های جسمی جزئی مانند خستگی، درد عضلات، سرفه خفیف یا درد جزئی ایجاد می‌شود. افراد مبتلا به خودبیماری انگاری یا هیپوکندریازیس همچنین ممکن است احساسات طبیعی را به عنوان علائم بیماری تعبیر کنند. به عنوان مثال، تغییر گاه به گاه ضربان قلب یا احساس سرگیجه هنگام ایستادن، فرد مبتلا به هیپوکندریازیس رابه ترس از بیماری قلبی یا سکته مغزی سوق می‌دهد. بعضی اوقات ترس‌های فرد مبتلا به خودبیماری انگاری پس از مرگ یک دوست یا عضو خانواده یا در پاسخ به خواندن مقاله یا دیدن یک برنامه تلویزیونی درباره یک بیماری بروز می‌کند. ترس از بیماری همچنین می‌تواند در پاسخ به استرس افزایش یابد. افراد مبتلا به خودبیماری انگاری یا هیپوکندریازیس به طور مکرر به پزشکان مراجعه می‌کنند و وقتی گفته شود که هیچ مشکلی از نظر جسمی وجود ندارد، احتمالاً آن‌ها از آنجا که ترس آن‌ها آرام نشده است به پزشک دیگری مراجعه می‌کنند. پزشکانی که مرتباً بیمار مبتلا به هیپوکندریازیس را معاینه می‌کنند، ممکن است نسبت به هر علامت جدیدی که توسط بیمار گزارش می‌شود دچار تردید شوند و خطر ابتلا به یک بیماری واقعی را نادیده بگیرند.

شیوع شناسی خودبیماری انگاری

براساس آمارها، خودبیماری انگاری یا هیپوکندریازیس ۱ الی ۵ درصد از جمعیت عمومی ایالات متحده را تحت تأثیر قرار می‌دهد و احتمالاً در سایر نقاط جهان نیز به همان میزان شیوع دارد. میزان این اختلال در بین بیماران سرپایی بالاتر بوده و از ۲ تا ۷ درصد است. یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که خودبیماری انگاری یا هیپوکندریازیس تمام عیار نسبتاً نادر است و در اغلب موارد درجات کمتری از نگرانی در مورد بیماری شایع‌تر است. هیپوکندریازیس در هر سنی ممکن است ظاهر شود، اگرچه اغلب در اوایل بزرگسالی شروع می‌شود. به نظر می‌رسد زنان و مردان به یک اندازه دچار این اختلال می‌شوند.

درمان خودبیماری انگاری

به طور سنتی خودبیماری انگاری یا هیپوکندریازیس نسبت به درمان مقاوم است. با این حال در چند سال گذشته، درمان‌های شناختی رفتاری در کاهش علائم این اختلال اثربخشی خود را نشان داده اند.

هدف از درمان شناختی، هدایت بیماران به تشخیص این است که مشکل اصلی آن‌ها ترس از بیماری است نه آسیب پذیری در برابر بیماری. از بیماران خواسته می‌شود نگرانی‌های خود را کنترل کنند و سپس ارزیابی کنند که این نگرانی‌ها چقدر واقع بینانه و معقول هستند. درمانگران بیماران را ترغیب می‌كنند كه در مورد علائم جسمی خود كه معمولاً آ‌ن‌ها را علائم بیماری توصیف می‌كنند توضیحات واقعی‌تر را جایگزین کنند. روش‌های رفتاری نیز در تلاش برای تغییر عادات بیمار استفاده می‌شود. شناخت درمانی به طور مؤثر بسیاری از علائم این اختلال را کاهش می‌دهد و بسیاری از پیشرفت‌های که در طی درمان شناختی حاصل می‌شود تا یک سال پس از پایان درمان حفظ می‌شود. همچنین آموزش روش‌های مدیریت استرس نیز در درمان این بیماری موثر است.

منابع

  • encyclopedia.com
  • Association, American Psychiatric. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. American Psychiatric Publishing.